पत्रकारांनी पत्रकारांचा सन्मान करावा आणि वैयक्तिक द्वेषाचे पडसाद पत्रकारितेतून प्रकाशित करू नयेत. — पांडुरंग कसबे
केज/प्रतिनिधी
पत्रकारिता ही समाजातील सत्य, पारदर्शकता आणि उत्तरदायित्व टिकवून ठेवण्यासाठी असते. ती लोकशाहीचा चौथा स्तंभ म्हणून ओळखली जाते. त्यामुळे पत्रकारांनी स्वतःमध्ये एकजूट, परस्पर आदर आणि व्यावसायिक निष्ठा राखणे आवश्यक आहे.
जर पत्रकारच पत्रकारांचा आदर करत नसतील, तर समाजाचा या क्षेत्रावरील विश्वास कमी होतो.
कधी कधी मतभेद, स्पर्धा किंवा वैयक्तिक मनोमालिन्यामुळे काही पत्रकार इतरांवर टीका करणारे लेख, बातम्या किंवा पोस्ट प्रकाशित करतात.
यामुळे पत्रकारितेची विश्वसनीयता कमी होते. समाजात भ्रम निर्माण होतो. संबंधित पत्रकारांची प्रतिष्ठा धोक्यात येते. पत्रकार संघटनांमध्ये फूट पडते आणि एकात्मतेला तडा जातो. सत्य, वस्तुनिष्ठता, आणि तथ्याधारित बातमी हीच खरी पत्रकारिता आहे.
जर पत्रकाराने आपल्या मंचाचा उपयोग वैयक्तिक शत्रुत्व व्यक्त करण्यासाठी केला, तर ती पत्रकारिता न राहता वैयक्तिक सूड भावना ठरते.
पत्रकाराने व्यक्तिगत मतभेद आणि व्यावसायिक जबाबदारी यात फरक राखणे गरजेचे आहे.
पत्रकारांनी एकमेकांना प्रोत्साहन द्यावे, योग्य कामगिरीबद्दल कौतुक करावे, आणि चुका झाल्यास वैयक्तिक पातळीवर मार्गदर्शन करावे.
संघटनांमध्ये संवाद, समन्वय आणि नैतिक पत्रकारितेचे प्रशिक्षण दिल्यास हा प्रश्न कमी होऊ शकतो.
समाज पत्रकारांकडे मार्गदर्शनासाठी पाहतो. जर पत्रकारांमध्येच परस्पर संघर्ष आणि आरोप-प्रत्यारोप दिसले, तर समाजातील इतर घटक देखील तशाच नकारात्मक पद्धतीने वागू शकतात. म्हणूनच पत्रकारांनी एकात्मतेचा आणि प्रामाणिकपणाचा आदर्श समाजापुढे ठेवणे अत्यावश्यक आहे.
पत्रकारांनी आपल्या व्यासपीठाचा उपयोग सत्यासाठी, समाजहितासाठी आणि बांधिलकीसाठी करावा.
पत्रकारांचा सन्मान करणे म्हणजे पत्रकारितेचा सन्मान करणे.
वैयक्तिक द्वेषाचे पडसाद बातम्यांतून उमटवणे म्हणजे पत्रकारितेच्या पवित्रतेवर डाग लावणे होय.
पत्रकारिता ही समाजातील लोकशाहीचा चौथा स्तंभ मानली जाते. समाजाला दिशा देणे, सत्ताधाऱ्यांना प्रश्न विचारणे आणि सत्य जनतेपर्यंत पोहोचवणे ही पत्रकारांची जबाबदारी असते. मात्र अलीकडच्या काळात काही ठिकाणी पत्रकारांनी पत्रकारांविरुद्ध वैयक्तिक वैरभावनेने लेखन केल्याच्या घटना समोर येत आहेत, ज्यामुळे पत्रकारितेच्या पवित्रतेला धक्का बसतो आहे.
आजच्या स्पर्धात्मक युगात सोशल मीडिया आणि डिजिटल माध्यमांमुळे प्रत्येकाला अभिव्यक्तीचे व्यासपीठ मिळाले आहे. पण या स्वातंत्र्याचा गैरवापर काहीजण वैयक्तिक टीका, अपप्रचार आणि द्वेषपूर्ण मजकूर प्रकाशित करून करतात. ही प्रवृत्ती पत्रकारांमध्ये वाढल्यास, पत्रकारितेचा आत्मा, वस्तुनिष्ठता आणि प्रामाणिकता नष्ट होण्याची शक्यता आहे.
अशा वर्तनामुळे समाजात पत्रकारितेची प्रतिमा मलिन होते. जनतेचा पत्रकारांवरील विश्वास कमी होतो. पत्रकार संघटनांमध्ये मतभेद वाढतात आणि एकतेचा अभाव जाणवतो. शेवटी, ज्यांची जबाबदारी समाजाला सत्य सांगण्याची आहे, तेच समाजात नकारात्मकता पसरवतात. ही शोकांतिका आहे.
पत्रकारांनी परस्पर सन्मान राखला तर कोणत्याही मतभेदांचे निराकरण संघटनात्मक पातळीवर संवादाने होते.
वैयक्तिक आरोप टाळून तथ्याधारित लेखन करणे काळानुरूप अपेक्षित आहे. पत्रकार संघटनांनी नैतिक पत्रकारितेबाबतच एकत्र येऊन मार्गदर्शन शिबिरे आयोजित करावीत. एकमेकांच्या यशाचे कौतुक करणे आणि चुकीकडे बांधकामात्मक दृष्टीकोनातून पाहणे ही संस्कृती विकसित करण्याची गरज भासू लागली आहे.
पत्रकारांनी पत्रकारांचा सन्मान राखला, तर पत्रकारितेचा सन्मान टिकेल. वैयक्तिक द्वेषाने नव्हे तर सामाजिक जबाबदारीने लेखणी चालवणे हेच खरी पत्रकारिता आहे.
समाजातील विश्वासार्हतेचा पाया मजबूत ठेवण्यासाठी पत्रकारांनी एकत्र येऊन सकारात्मक, सन्मानजनक आणि बांधिलकीची दिशा स्वीकारणे अपेक्षित असल्याचे केज येथील पत्रकार पांडुरंग कसबे यांनी म्हटले आहे.
